نظام حل اختلاف سازمان تجارت جهانی، به عنوان یکی از مهمترین و کارآمدترین سازوکارهای حل اختلاف در عرصه بین المللی شناخته می شود. این نظام که مبتنی بر قواعد شفاف و مهلت های مشخص می باشد به عنوان یکی از مهمترین عوامل موفقیت سازمان تجارت جهانی در آزادسازی تجاری محسوب می گردد .
قواعد و مقررات این نظام در تفاهم نامه حل و فصل اختلافات سازمان جهانی تجارت که ضمیمه 2 سند تأسیس این سازمان و جزء اسناد الزام آورنظام تجارت جهانی محسوب میشود، مندرج میباشد. حوزه شمول این تفاهم نامه بسیار گسترده و متنوع است و تقریباً شامل کلیه موافقت نامه های سازمان جهانی تجارت می شود. لذا اختلافات ناشی از تفسیر و اجرای آنها باید بر اساس ترتیبات این تفاهمنامه حل و فصل شود.
متولی اجرای قواعد و مقررات تفاهمنامه، رکن حلاختلاف است که اعضای آن همان اعضای شورای عمومیسازمان میباشند. معمولاً اختلاف زمانی بروز میکند که عضوی معتقد باشد عضو دیگر قواعد یکی از موافقت نامهها یا تعهداتش را نقض میکند. برای تضمین حل و فصل مؤثر اختلافات، مقرر شده که فاصله زمانی تشکیل هیأت رسیدگی تا صدور رأی نهایی در صورت عدم استیناف نباید از 9 ماه و با استیناف از 12 ماه تجاوز کند.
· رسیدگی بدوی و تجدید نظر (adjudication by panels and the Appellate Body)
· اجرای حکم (Implementation)